30-36 Phan Bội Châu – P. Bến Thành, Q1, TP. HCM

Dấu hiệu ban đầu của sâu răng hàm là xuất hiện những lỗ nhỏ li ti trên bề mặt răng, sau đó lan rộng thành từng mảng nâu đen, dần dần ăn sâu vào tủy.

Hiểu được nguyên nhân gây nên tình trạng sâu răng hàm, bạn sẽ có cách ngăn ngừa để giữ cho răng luôn chắc khỏe.

“Cuộc chiến” trong miệng chúng ta

vi khuẩn trong miệng

Miệng của chúng ta chứa đầy vi khuẩn. Có hàng trăm loại vi khuẩn khác nhau sống trên răng, nướu, lưỡi và những nơi khác. Trong khi một số loại vi khuẩn rất hữu ích thì phần lớn vi khuẩn là có hại, đóng vai trò chính trong việc gây sâu răng hàm.

Trong suốt cả ngày, một cuộc chiến giằng xé diễn ra bên trong miệng chúng ta. Chúng bao gồm mảng bám răng, vi khuẩn cùng với các loại thực phẩm hoặc đồ uống có chứa đường hoặc tinh bột (như sữa, bánh mì, bánh quy, kẹo, nước trái cây…). Bất cứ khi nào bạn ăn hay uống thứ gì có chứa đường hoặc tinh bột, vi khuẩn sẽ lấy đó làm nguyên liệu để sản xuất axit. Các axit này bắt đầu ăn mòn bề ngoài của răng cũng như men răng.

Sau đó các khoáng chất có trong nước bọt (như canxi, photpho) cộng với fluoride từ kem đánh răng, nước và các nguồn khác giúp men răng tự sửa chữa bằng cách lấp đầy các khoáng chất bị mất đi trong “cuộc tấn công của axit” này.

Nguyên nhân gây sâu răng hàm

ăn uống gây sâu răng hàm

  • Vệ sinh răng miệng kém: Không đánh răng thường xuyên hoặc không chải răng đúng cách sẽ khiến mảng bám tích tụ và tấn công men răng. 
  • Hình thành mảng bám: Mảng bám xuất hiện khi vi khuẩn, axit, hạt thức ăn và nước bọt kết hợp cùng nhau trong khoang miệng. Mảng bám này bám vào răng và tích tụ theo thời gian. Các axit trong mảng bám tấn công men răng và cuối cùng gây ra các lỗ trên răng của bạn, còn được gọi là sâu răng. 
  • Khô miệng: Nước bọt giúp rửa mảng bám trên răng. Nếu bạn bị khô miệng, biểu hiện là khoang miệng tiết rất ít nước bọt, mảng bám có thể tích tụ nhanh hơn. 
  • Ăn và uống: Việc ăn uống hàng ngày đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành sâu răng. Khi bạn ăn uống, carbohydrate vẫn lưu lại trên răng cho đến khi bạn chải răng. Ngay cả sau khi đánh răng, bạn vẫn có thể không loại bỏ tất cả các hạt thức ăn hoặc carbohydrate khỏi răng của bạn, khiến nguy cơ sâu răng tăng cao.
  • Vi khuẩn và axit: Trong khi hầu hết mọi người đều không muốn nghĩ về vi khuẩn và axit thì chúng vẫn sống trong miệng của bạn. Khi những vi khuẩn này tiêu hóa carbohydrate tồn tại trên răng, nướu và lưỡi, axit sẽ hình thành. 
  • Vấn đề y tế: Một số chứng bệnh (chẳng hạn như trào ngược dạ dày) khiến cho axit từ dạ dày chảy ngược ra miệng, lâu dần sẽ gây sâu răng. Tương tự như vậy, chứng cuồng ăn làm tăng nguy cơ sâu răng khi răng tiếp xúc với axit dạ dày (vì bạn bị bội thực nên dễ nôn mửa thường xuyên). Ngoài ra, một số loại điều trị ung thư khiến đầu và cổ bị nhiễm phóng xạ, ảnh hưởng đến quá trình tiết nước bọt, từ đó thúc đẩy sự phát triển của vi khuẩn trong khoang miệng. 

Dấu hiệu và triệu chứng của sâu răng hàm

đau do sâu răng hàm

Khi sâu răng hàm tiến triển, các triệu chứng bắt đầu xuất hiện. Nếu bạn nhận thấy bất kỳ dấu hiệu và triệu chứng nào dưới đây, hãy đến gặp nha sĩ càng sớm càng tốt:

  • Đau: Đau là một trong những triệu chứng sâu răng phổ biến nhất.
  • Răng nhạy cảm: Bạn sẽ cảm thấy ê buốt răng khi ăn hoặc uống thực phẩm nóng, lạnh, đồ ngọt, đồ chua.
  • Xuất hiện mủ quanh răng: đây là triệu chứng sâu răng nghiêm trọng và rõ ràng nhất.
  • Lỗ sâu hình thành trong răng: Đôi khi các lỗ chỉ được nhìn thấy nếu chụp X-quang nha khoa.
  • Bề mặt của răng (cả trong lẫn ngoài) ngả màu nâu, đen.

Biến chứng của sâu răng hàm

biến chứng của sâu răng hàm

Nếu không được điều trị kịp thời, sâu răng hàm có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như:

  • Men răng bị phá hủy: Khi các lỗ sâu phá hủy răng, men răng cũng bị tiêu diệt hết, khiến ngà răng lộ ra ngoài, gây nên tình trạng ê buốt răng.
  • Tủy răng bị nhiễm trùng: các túi áp xe sẽ hình thành, chân răng sưng tấy, gây ra hôi miệng.
  • Sâu răng quá nặng sẽ làm tiêu xương ổ răng, ảnh hưởng đến các răng xung quanh.

Điều trị sâu răng hàm

điều trị sâu răng hàm

Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh, nha sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị thích hợp. Các phương pháp phổ biến là:

  • Điều trị bằng fluoride: dành cho sâu răng hàm ở mức độ nhẹ. Fluoride sẽ giúp phục hồi men răng.
  • Trám răng: Ở giai đoạn men răng mới bắt đầu bị ăn mòn, nha sĩ sẽ áp dụng biện pháp trám răng.
  • Làm mão răng: Khi lỗ sâu răng rộng ra và răng yếu đi, bạn cần một mão răng để bọc lấy chiếc răng bị sâu.
  • Lấy tủy: Ở giai đoạn sâu nặng hơn, đã ăn đến tủy, bạn bắt buộc phải nạo vét hết tủy răng để bảo toàn chiếc răng hàm. Sau khi nạo sạch tủy, nha sĩ sẽ bọc răng sứ nhằm bảo vệ chiếc răng vốn đã chết.
  • Nhổ răng: Nếu răng bị hư hại quá nặng, không còn cách nào khác là phải nhổ răng.

Ngăn ngừa sâu răng hàm

ngừa sâu răng hàm

  • Đánh răng ít nhất 2 lần/ngày với kem đánh răng có chứa fluoride. Tốt nhất, nên chải răng sau 30 phút kể từ bữa ăn và đặc biệt là trước khi đi ngủ.
  • Làm sạch kẽ răng thường xuyên bằng chỉ nha khoa hoặc bàn chải kẽ răng.
  • Súc miệng hàng ngày bằng nước súc miệng có chứa fluoride. Nước muối sinh lý cũng được khuyến nghị sử dụng để giúp tiêu diệt vi khuẩn gây ra mảng bám.
  • Có chế độ ăn uống bổ dưỡng và cân bằng, hạn chế ăn vặt. Tránh các thực phẩm giàu carbohydrate như kẹo, bánh quy, khoai tây chiên… vì chúng bám chặt trên bề mặt răng, khó làm sạch hết. Nếu cảm thấy thức ăn còn dính trên răng, bạn cần đánh răng ngay lập tức.
  • Tham khảo ý kiến nha sĩ về chất trám răng (một lớp phủ bảo vệ bằng nhựa) để bảo vệ răng hàm khỏi bị sâu.
  • Uống nước có chất fluoride (ít nhất 1 lít mỗi ngày) là cần thiết để bảo vệ bạn không bị sâu răng.
  • Đi khám nha khoa định kỳ 6 tháng/lần để phát hiện sớm và có hướng điều trị các vấn đề răng miệng, trong đó có sâu răng hàm.

Các nhà nghiên cứu đang phát triển những phương tiện mới để ngăn ngừa sâu răng. Một nghiên cứu cho thấy một loại kẹo cao su có chứa chất làm ngọt xylitol tạm thời giúp làm chậm sự phát triển của vi khuẩn gây sâu răng.

Ngoài ra, một số vật liệu giải phóng fluoride chậm theo thời gian, sẽ giúp ngăn ngừa sâu răng, cũng đang được khám phá. Những vật liệu này sẽ được đặt giữa răng hoặc trong các lỗ và khe nứt của răng. Kem đánh răng và nước súc miệng có thể đảo ngược và chữa lành quá trình sâu răng giai đoạn đầu cũng sắp xuất hiện trong tương lai gần.